Đá quý thiên nhiên

Đá Spinel Là Gì: Viên Đá Quý Thường Bị Nhầm Lẫn Với Ruby

21/04/2022

 

Từng được so sánh với hồng ngọc, rồi bị các nhà kim hoàn lãng quên, spinel giờ đây lại trở thành một trong những “đứa con cưng” của ngành đá quý

Thuở xa xưa, vua chúa đặc biệt yêu mến những viên đá quý màu đỏ. Ruby là loại đá màu được ưa chuộng nhất. Vì thế người ta luôn so sánh các loại đá đỏ với chuẩn màu của ruby. Càng giống ruby càng có giá. Spinel đỏ có lợi thế ở chỗ viên đá có thể đạt kích cỡ lớn hơn so với ruby.

 

 

Đá quý spinel khác gì hồng ngọc ruby?

Các tài liệu văn học và lịch sử thường nhầm lẫn ruby và spinel đỏ. Không quá ngạc nhiên. Ở thuở xa xưa, con người không có máy móc tối tân để phân biệt cấu trúc các loại đá khác nhau.

 

Mới nhìn sơ, hai viên đá bán quý đều có màu đỏ. Tuy nhiên, hồng ngọc là một loại tinh thể nhôm oxít, thuộc họ corundum. Đá spinel lại chứa ma-nhê và sắt. Màu đỏ của cả hai đều đến từ chất chromium. Nếu không dùng kỹ thuật phân biệt hóa chất, chúng khó phân biệt được bằng mắt thường.

 

Chính vì vậy mà đá spinel thường bị nhầm lẫn với hồng ngọc trong quá khứ. Spinel đỏ thường được biết đến với tên gọi “balas ruby”. “Balas” được lấy từ một từ trong tiếng Phạn “balasuryaka”, ngụ ý “mặt trời đỏ thẫm của buổi ban mai”.

 

Giới sử gia và buôn đồ cổ châu Âu có thể nhầm lẫn ruby và spine, bởi họ không có kiến thức chuyên môn sâu về ngành này. Tất nhiên, họ nhận ra rằng balas ruby dễ cắt hơn so với ruby, do đó chúng hẳn là hai loại đá quý khác nhau. Tuy nhiên, các nhà buôn châu Âu không quá quan tâm đến tiểu tiết này. Họ chỉ thích thêu dệt những câu chuyện hấp dẫn về viên đá để tăng doanh thu.

 

Nhưng giới buôn đá quý của đạo Hồi thì không hề nhầm lẫn như vậy. Ngay từ thế kỷ 11, họ đã biết và kinh doanh spinel.

 

Vì Sao Đá Spinel Thường Được Tìm Thấy Chung Với Ruby?

Cấu trúc của đá spinel là magnesium aluminium oxide. Còn cấu trúc của ruby là aluminium oxide. Cấu trúc của cả hai gần tương tự nhau, với điểm khác biệt duy nhất là magnesium. Trong một quặng mỏ, đá spinel sẽ hình thành trước ruby. Một khi spinel “hút” hết toàn bộ magnesium trong quặng thì ruby mới bắt đầu hình thành.

 

 

Những viên đá quý trên vương miện hoàng gia

 

Hai viên spinel đỏ nổi tiếng nhất lịch sử là Black Prince Ruby 170 carat và Timur Ruby 352.5 carat. Lịch sử và câu chuyện về hai viên đá quý này có khá nhiều điểm giống nhau: Chưa ai truy ra chủ nhân ban đầu của hai viên này là ai. Cả hai đều có kích cỡ lớn, cùng một kiểu cắt và đều do Hoàng gia Anh sở hữu.

 

Năm 1762, một viên spinel 386 carat từng xuất hiện trên vương miện của nữ hoàng Nga Catherine the Great trong buổi lễ lên ngôi của bà.

 

 

Sự tái sinh của spinel

Đến năm 1783, khoa học bắt đầu thẩm định ra sự khác biệt trong thành phần hoá học của spinel và ruby, danh tiếng của spinel sụt giảm. Đến thập niên 1990, spinel mới được yêu thích trở lại nhờ những phát hiện mới.

 

Giới mê đá quý toàn cầu để ý tới spinel trong những năm gần đây do spinel xuất hiện nhiều sắc độ bắt mắt, từ đỏ, hồng đến tím đậm. Những năm 1990, các biên spinel đỏ từ Thung lũng Mogok ở Myanmar và những viên spinel có sắc độ từ đỏ hồng đến tía từ Pamir ở Tajikistan dần xuất hiện trên thị trường.

 

Điểm đặc biệt của các viên spinel chính là ngọn lửa rực ở bên trong chúng. Spinel ở bất kỳ góc độ nào cũng phát ra một sắc màu tinh khiết. Hơn thế nữa, spinel đỏ đạt đến màu lý tưởng ở độ bão hoà màu thấp hơn ruby. Điều này góp phần làm cho spinel có độ sáng cao hơn. Huỳnh quang đỏ rực rỡ thế nên những viên spinel thường được gọi thú vị là “Jedi Spinel”, để nhấn mạnh độ sáng, không có ánh đen của viên đá quý với thanh kiếm laser lightsaber trong bộ phim khoa học viễn tưởng.

 

 

Vì sao spinel là viên đá quý hợp thời trang?

Đá spinel có nhiều sắc màu, nhưng nổi trội nhất là màu đỏ thẫm rất tương tự ruby. Chúng thường được tìm thấy trong cùng mỏ đá với ruby. Thực chất, Việt Nam cũng là một quốc gia giàu đá spinel vì chúng ta có mỏ ruby và sapphire. Các quốc gia khác gồm Sri Lanka, Myanmar và Tanzania.

 

Vì sao spinel là viên đá quý hợp thời trang? Đá spinel được giới đá quý ưa chuộng vì chúng có màu sắc đa dạng, không khác gì ruby và sapphire. Từ pastel, xám, xanh đến hồng. Đây đều là những màu sắc thời trang dễ phối đồ.

 

“Saphire và ruby phải được xử lý nhiệt mới có màu sắc đậm và chói lọi. Trong khi đó, màu của đá spinel lại hoàn toàn tự nhiên. Spinel cũng dễ bắt ánh sáng sau khi mài dũa hơn, vì nó thường ít tạp chất hơn ruby và sapphire.” Theo lời của Maddy Barber, một nhà kim hoàn người Singapore.

 

Ngoài ra, đá spinel có độ cứng 8 trên thang độ cứng Mohs. Chỉ dưới Ruby 9 và Kim cương 10. Độ cứng này cho phép chúng ta đeo trang sức đá spinel hàng ngày mà không sợ trầy xước.

 

Đọc nhanh về tính chất của đá quý Spinel

 - Họ đá: Spinel

 - Màu sắc: Đỏ và các sắc độ từ hồng đến tím đậm

 - Thông số chất lượng quan trọng nhất: Vẻ đẹp của sắc màu

 - Thông số giá trị đáng kể: Độ tinh khiết của màu sắc

 - Hiện tượng đa sắc: Không có

 - Màu uy tín nhất: Màu đỏ rực tinh khiết

 - Huỳnh quang: Spinel từ đỏ tới hồng đều có huỳnh quang đỏ

 - Độ trong: Trong suốt

 - Hình cắt lý tưởng: Giác cắt cushion vuông hoặc chữ nhật

 - Các hình cắt khác: Bầu dục, hình quả lê, trái tim, hình tròn

 - Độ cứng: 8

 - Độ tinh khiết: Spinel đỏ tươi thường có nhiều tạp chất hơn các màu đá nhạt hơn hoặc tối sẫm

 - Độ bền: tốt

 - Xử lý: Hiếm khi đun nóng. Đá có các vết nứt trên bề mặt, đặc biệt là cabochon, có thể dùng dầu bôi hoặc tẩm với polymer

 - Đá giống spinel đỏ: Ruby, rubellite, garnet đỏ

 - Đá spinel giả: Đá spinel nhân taọ, các đá lắp ghép, thuỷ tinh.

 - Đá sinh nhật: Tháng 8

 - Giá bán/ giá trị cho chất lượng tốt nhất trên thang điểm từ 1 (thấp nhất) đến 10 (cao nhất): 8

Tất cả những viên đá được lựa chọn cẩn thận và được thiết kế trang sức thủ công 100% tại Helios. Chúng có sẵn trong cửa hàng và vận chuyển trên toàn thế giới.

Đến với Chúng tôi:

 HELIOS 

Đ/c: 99 Vành Đại Tây, phường An Khánh, Quận 2, TP. Thủ Đức

Điện thoại: 0338.138.168 - 0763.083.777

   Website: helios.vn FB: Helios Gems